Sual: Abdestte, namazda, temizlikte ve niyette vesvese eden, bunlardan nasýl kurtulur?
CEVAP
Vesvese, þeytanýn verdiði zararlý olan þüphedir. Vesvese etmek günahtýr. Günah iþlememek için vesveseye hiç itibar etmemelidir. Ýki hadis-i þerif meali:
(Vesvese þeytandandýr. Abdest alýrken, guslederken ve necaset temizlerken, þeytanýn vesvesesinden sakýnýn.) [Tirmizi]

(Bir zaman gelecek, insanlar temizlikte fazla titiz hareket edecek, [vesvese ederek] dinde haddi aþacaklardýr.) [Ebu Davud]

Vesvese, suyu israf etmeye, namazý geciktirmeye, cemaati, hatta namaz vaktini kaçýrmaya, vakti, ömrü zayi etmeye sebep olur. Baþkalarýnýn elbisesinin, yemeðinin necis olmasýndan þüphe eder ki, Müslümanlara su-i zan haramdýr. Üstelik kendini ihtiyatlý sanýp, kibirli olur. O iþin uzmaný bir kimse bile ona nasihat etse, asla kabul etmez. Kendi yaptýðýnýn daha doðru olduðunu kabul eder. Baþkalarýný küçümser.

Vesvese, ibadetleri mekruh olmakla býrakmaz, ruhi bunalýmlara yol açar.

Guslün, abdestin, taharetin ve namazýn þartlarýný, sünnetlerini, mekruhlarýný bilmeyen, vesvese hastalýðýna yakalanýr. Önce vesvese edilen yerlerin doðrusunu öðrenmeli. Bunlarý bilip, yerine getirince, þüphe kalmaz. Doðru yaptým diye inanmak ihtiyat, þüpheye düþmek vesvese olur. Vesvese sahibi, azimetle deðil, ruhsat ile amel etmelidir!

Haramlardan, þüpheli þeylerden, hatta mubahlarýn fazlasýndan kaçmak azimettir. Günah olmayan, caiz olan iþleri yapmak ruhsattýr.

Ýmam-ý Rabbani hazretleri, (Gerektiðinde en kolay fetvaya uymalý. Allahü teâlâ, güç gelen þeyleri deðil, kolay olanlarýn yapýlmasýný istiyor. Çünkü insan zayýf, dayanýksýz yaratýlmýþtýr) buyuruyor.

Ýmam-ý Þarani hazretleri de, (Ýhtiyaç halinde ruhsatla amel etmeli) buyuruyor. Üç hadis-i þerif meali:
(Allahü teâlânýn verdiði kolaylýklardan, ruhsatlardan faydalanýn!) [Buhari]

(Ruhsatlardan faydalanmayan, Arafat daðý kadar günah iþlemiþ olur.) [Taberani]

(Allahü teâlâ, azimeti sevdiði gibi, ruhsatla amel edilmesini de sever.) [Beyheki]

Dinimiz, kolaylýk dinidir. Mesela, abdest aldýðýný bilip sonra bozulduðunda þüphe etse de, abdesti var demektir. Abdest aldýktan sonra, kuru yer kalmýþtýr zannýyla yeniden abdest alýnmaz, alýnýrsa mekruh olur. Abdest aldýktan sonra, iç çamaþýrýnda yaþlýk görüp, idrar mý, su mu diye þüphe eden, abdestten önce çamaþýrýna su serpmeli! Sonra orada bir yaþlýk görürse, (Bu benim serptiðim su) demeli. Hatta o yaþlýk idrar bile olsa, onun idrar olduðu kesin olarak bilinmediði için yýkamak gerekmez.

Vesveseden kurtuluþ çaresi, hangi meselede vesvese ediliyorsa dinimizin o konudaki hükmünü öðrenmek ve iyi bilmektir. Ýyi bilen kesinlikle vesvese etmez. Mesela mesh etmek, ýslak el ile yavaþça saçlarýn üstüne sürmektir. Ama vesveseli bunu bilmediði için, baþýný ezecek gibi mesh eder veya avucuna su doldurup, saçlarýný iyice ýslatýr. Abdest alýrken þuraya el deðmedi galiba, þurasý yýkanmadý diyerek tekrar tekrar yýkar. Halbuki, bir yer yýkanmasa bile, yýkanmadýðý bilinmeyince yani kasten yýkamayý terk etmediði için abdesti sahih olur. Bu kadarýný bilmek bile vesveseyi önler.

Vesveseden kurtulmak için kendi kendine, (Buranýn kuru kaldýðýna yemin eder misin?) diye sormalý. Yemin edemiyorsa orasý yýkanmýþtýr, tekrar yýkamak gerekmez. Her vesvese için de ayný soruyu sorabilir. (Ya, yemin edecek kadar emin olsam zaten vesvese etmem) demek de vesvesedir, yemin edemiyorsa bunun vesvese olduðunu anlamalýdýr.

Abdestten sonra, (Acaba baþýmý mesh ettim mi) veya (Abdestim var mý) diye þüphe etmek, namaz kýldýktan sonra "Elbisem temiz mi idi" veya "Ýftitah tekbirini almýþ mýydým?" gibi þüpheler vaki olsa da, yeniden abdest alýnmaz, elbise yýkanmaz, namaz da iade edilmez.

Ýbadetlerimizi eksik yapmakla, hâþâ Allahü teâlânýn bir kaybý, fazla yapmakla da bir kazancý olmaz. Bunun için, dinin emrine uyularak noksan veya fazla yapýlmýþ olsa mahzuru olmaz. Mesela sabahýn farzýný kýlarken (iki mi, bir mi kýldým?) diye þüphe eden, bir rekat kýldýðýný zannederek bir rekat daha kýlsa ve kýldýðý üç rekat olsa, namazý sahih olur. Fakat kasten üç kýlsa namazý sahih olmaz. Bir kimse de dört kýldým zannýyla üç rekat kýlsa, kýldýðý namaz sahih olur. Bir kimse de, araþtýrýp kýbleden baþka istikamete namaz kýlsa, namazý sahihtir, ama araþtýrmadan kýbleye isabet etse bile sahih olmaz. Demek ki, dinin emrine uyulunca kýbleden baþka yöne de kýlýnsa, 4 rekat yerine 5 rekat da kýlýnsa sahih olur. O halde, kuru yer kalsa da önemi yok. Kuru yer kalmadýðýný sanmak yeter. Zaten hiç kimse kasten kuru yer býrakmaz.

Vesvese, dua ve zikir ile de azalýp yok olur. Bunun için, vesvese gelince, hemen Allahü teâlâyý anmalý, istiðfar, salevat ve dua okuyarak þeytaný uzaklaþtýrmaya çalýþmalý! Þeytanýn vesvesesinden kurtulmak için, her gün þu duayý da okumak iyidir:
(Ya Allah-ür-rakib-ül-hafiz-ür-rahim. Ya Allah-ül-hayy-ül-halim-ülazim-ür-rauf-ül-kerim. Ya Allah-ül-hayy-ül-kayyüm-ül-kaimü alâ külli nefsin bima kesebet, hul beyni ve beyne adüvvi!)